Zarys Historii Stoczni Gdańskiej – kalendarium

  • 1844 kwiecień – rząd pruski zakłada nad Martwą Wisłą bazę Marynarki Wojennej.
  • 1850 r., pierwsza stocznia pod nazwą Pruski Królewski Zakład Budowy Korwet.
  • 1850 – wodowanie pierwszego okrętu, parowo – żaglowej korwety „Danzig”.
  • 1871 – po wygranej wojnie z Francją, powstaje Cesarstwo Niemiec i następuje zmiana nazwy na Stocznię Cesarską.
  • Lata 70 XIX wieku, wielkie inwestycje i wzrost potencjału stoczni.
  • 1890 – powstanie filii stoczni w Elblągu F. Schichaua.
  • 1902 – 1906 – przygotowanie i podjęcie produkcji okrętów podwodnych w Stoczni Cesarskiej.
  • 1901 – 04 – przekopanie Kanału Kaszubskiego w celu zwiększenia możliwości budowy wielkich jednostek.
  • 1906 – Stocznia Schichaua buduje wielkie okręty pancerne typu Kaizer Barbarossa.
  • 1918 – Po zawieszeniu broni upada Cesarstwo Niemieckie.
  • 1920 – Powstaje Wolne Miasto Gdańsk i następuje demilitaryzacja włącznie ze stoczniami.
  • 1920 – budowa dla polski monitorów rzecznych dla Flotylli Pińskiej.
  • 1922 – D. Stocznia Cesarska podzielona pomiędzy Anglię i Francję, po 30% Polskę oraz WMG po 20% pod nazwą Gdańsk Engineering Company Limited.
  • 1922 – wodowanie w Stoczni Schichaua wielkiego statku pasażerskiego Columbus II.
  • Lata 30 – te XX wieku – zmiana nazwy na Danziger Werft.
  • 1938 – 1945 – w obu stoczniach produkowano u-booty typów VII C i XXI, sumie oddano do służby, co najmniej 140 sztuk, a kilkaset było w różnych etapach zaawansowania budowy.
  • 1945 marzec – wojska sowieckie zajmują i okupują tereny obu stoczni. Za zgodą polskich komunistów sowieci wywożą większość wyposażenia i wszystkie gotowe i wykańczane u – booty, wraz z materiałami i oprzyrządowaniem.
  • 1945 lipiec – Polska obejmuje kontrolę nad stoczniami i rozpoczyna się odbudowa stoczni po zniszczeniach wojennych i sowieckiej dewastacji.
  • 1945 – Danziger Werft zostaje przemianowana na Stocznię nr 1, a Schichau Werft na Stocznie nr 2. Pierwszą działalnością stoczni był montaż traktorów i remonty statków.
  • 1947 – z połączenia obu stoczni powstaje Stocznia Gdańska.
  • 1948 – wodowanie pierwszego polskiego statku pełnomorskiego, rudowęglowca s/s Soldek.
  • 1947– 54 – stocznia produkowała masowo miale kutry stalowe KS -17, rudowęglowce B – 30, masowce B – 31 i trawlery burtowe, B – 10, o napędzie parowym.
  • 1956 – podjęcie produkcji nowoczesnych drobnicowców typu B – 54, tzw. „dziesięciotysięczników”, pierwszy nosi nazwę „Marceli Nowostko”
  • 1957 – nieudane wodowanie statku m/s Bierut, jednostka przez kilka dni nie chciała zejść do wody. UB prowadziła śledztwo w sprawie sabotażu.
  • 1960 – Stocznia Gdańska piątą stocznią na świecie pod względem wielkości zwodowanego tonażu.
  • 1961 grudzień 13 – tragiczny pożar na statku m/s Maria Konopnicka, ginie 22 stoczniowców.
  • 1967 – Decyzją KC PZPR, Stocznia Gdańska zostaje nazwana imienia Lenina.
  • 1969 – stocznia zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem produkcji statków rybackich.
  • Największe zatrudnienie w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wynosiło około 18 tys. ludzi.
  • 1970 grudzień 14-16 – strajk spowodowany drastycznymi podwyżkami cen artykułów żywnościowych, walki uliczne i masakra robotników przed II Bramą.
  • Lata 70 XX wieku – produkcja była prowadzona na 9 pochylniach i obejmowała głownie drobnicowce, drewnowce i statki rybackie w tym wyspecjalizowane bazy przetwórcze. Ponad 90% produkcji była przeznaczona dla ZSRR.
  • 1980 sierpień 14- 31 – Strajk w obronie zwolnionej z pracy Anny Walentynowicz, przekształca się strajk solidarnościowy, podpisanie „porozumień gdańskich” z rządem PRL.
  • 1980 grudzień 16 – Na nowo powstałym Placu Solidarności odsłonięto Pomnik Poległych Stoczniowców w 1970 roku.
  • 1981 grudzień 16 – pacyfikacja strajkujących robotników w stoczni po ogłoszeniu Stanu Wojennego.
  • Lata 80 – te XX wieku – powstaje kilka typów wspaniałych żaglowców: Pogoria, Fryderyk Chopin, ORP Iskra II, Dar Młodzieży, Oceania i inne.
  • 1986 – podczas wodowania bocznego żaglowca „Mir” dla ZSRR, doszło do złamania się kadłuba na pochylni.
  • 1988 maj i sierpień – strajki w celu przywrócenia legalnej działalności NSZZ „Solidarność”.
  • 1990 styczeń – wolą calej załogi stocznia traci swojego „patrona”.
  • 1994 listopad – w wyniku podpalenia, w Hali Stoczni, ginie 7, a rannych jest ponad 300 osób
  • 1996 – upadłość Stoczni Gdańskiej.
  • 2000 – w ramach obchodów 20 lecia „Porozumień Gdańskich” otwarto w historycznej Sali BHP wystawę „Drogi do Wolności”, w 2006 roku przeniesiona do innej siedziby.
  • 2005 sierpień – na terenach postoczniowych z okazji 25 lecia powstania NSZZ „Solidarność”, odbył się koncert J.M. Jarra., dla kilkudziesięciu tysięcy ludzi.
  • 2005 – powstaje nowa koncepcja architektoniczna, na d. terenach Stoczni Cesarskiej ma powstać „Młode Miasto”– nowe centrum Gdańska.
  • 2005 – powstaje nowa stocznia – Stocznia Gdańsk S.A., z większościowym pakietem akcji w rękach ukraińskiego koncernu ISD. Obecnie stocznia produkuje kilka jednostek rocznie, są to promy, gazowce, dokowce i inne jednostki specjalistyczne.
  • 2010 – rozpoczęcie budowy siedziby Europejskiego Centrum Solidarności.
  • 2010 – udostępnienie dla zwiedzających Salę BHP, po trwającym kilka lat remoncie.
  • 2010 – sierpień – obchody XXX lecia powstania NSZZ „Solidarność”.
  • 2014 – sierpień 30 – uroczyste otwarcie Europejskiego Centrum Solidarności.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opracował: Jarosław Żurawiński © 2014

Das_Direktionsgebaude_der_Kaiserlichen_Werft_Danzig_1878
stocznia schichaua 1
Danzig_Kaiserliche_Werft