Stocznia Cesarska    1844 – 1920

W 1844 roku rząd pruski kupił od gminy gdańskiej pas ziemi nad Wisłą, w okolicy dawnego Bastionu Lis, po którym obecnie pamiątką jest już tylko nazwa ulicy: Lisia Grobla.

W tym miejscu już w połowie XIV wieku Krzyżacy osadzili na prawie chełmińskim tzw. „Młode Miasto”, osadę o charakterze miejskim, konkurencyjną dla Starego, a przede wszystkim Głównego Miasta. Młode Miasto granicząc z zamkiem komtura krzyżackiego podzieliło jego los, po 1454 zostało doszczętnie zburzone przez gdańskich mieszczan.

Na tym terenie utworzono „Königlicher Korvetten Depot Platz”, zalążek przyszłej stoczni marynarki wojennej. Wkrótce przystąpiono do zabudowy tego terenu.

W dniu 24 sierpnia 1850 roku położono stępkę pod pierwszy okręt, którym była korweta „Danzig“. Budowę zlecono Janowi Wilhelmowi Klawitterowi. Od tego czasu datuje się nazwa „Stocznia Królewska”.

Stocznia marynarki wojennej stawała się poważnym zakładem przemysłowym. Ze względów obronnych, ponieważ Gdańsk był twierdzą, nie można było wznosić trwałych budowli.

Od 1871 roku stocznia nosząca już nazwę Stoczni Cesarskiej (”Kaiserliche Werft”) otrzymała z kontrybucji francuskiej ponad 9 mln marek, przeznaczonych na przebudowę i zakup doków pływających. Jednocześnie ustalono nowe zadania produkcyjne, które obejmowały budowę 3-4 korwet, 6-8 kanonierek oraz 6 torpedowców.

Stocznia poważnie powiększyła się terytorialnie, wykorzystując w zasadzie wszystkie dostępne tereny. Zmieniono układ dróg wodnych, zasypując część zbudowanego nowego kanału i

budując nowe drogi wodne oraz drogi wewnętrzne i linie kolejowe z bocznicami.

 

            Na początku XX wieku stocznia przystąpiła również do projektowania pierwszych okrętów podwodnych, których produkcja została uruchomiona w 1908 r., a później na szeroką skalę rozwinięta. Jednostki te wzięły z powodzeniem udział w działaniach podczas I Wojny Światowej. Najsłynniejszą jednostką zbudowaną w Stoczni Cesarskiej był U – 9, który pod dowództwem kap. Otto von Weddingdena zatopił trzy brytyjskie krążowniki pancerne we wrześniu 1914 r.

Wyposażenie Stoczni Cesarskiej w Gdańsku obejmowało trzy pochylnie płaskie, basen wyposażeniowy, kilka doków pływających, 51 dźwigów i suwnic w warsztatach oraz 7 dźwigów na placach, 2 holowniki i 17 wozów transportowych.

Zakończenie pierwszej wojny światowej oznaczało jednocześnie zupełne zahamowanie produkcji byłej Stoczni Cesarskiej. Znajdujące się jeszcze w budowie okręty podwodne musiały być złomowane.

Po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska w 1920 roku, stocznia już jako zdobycz wojenna została podzielona pomiędzy Anglię i Francję, Polskę i WMG.

 

800px-SMS_Siegfried_Dock_Danzig
a58d725dc3ad2c43cd61c0d8f326471a
Danzig_Kaiserliche_Werft
Das_Direktionsgebaude_der_Kaiserlichen_Werft_Danzig_1878
Kaiserliche-Werft-1889-STOCZNIA